بوریس آسیریان

بخشی از زندگینامه زنده یاد بوریس آسیریان (از پیشگامان گرافیک نوین ایران) که در پنجمین کتاب سال گرافیک دانشجویی منتشر شده است:

باب‌گن (بوریس) آسیریان سال 1304 در لشت ‌نشا (در حوالی رشت) به دنیا آمد. پدر ارمنی و از بجائیان بود، اما مادرش روس و از یک خانواده مذهبی بود که در زمان استالین به رشت تبعید می‌شوند. وقتی بوریس کوچک بود، پدر و مادرش تصمیم گرفتند به تبریز مهاجرت کنند و نام خانوادگی‌شان را با توجه به نام پدر بزرگ‌شان (آسری بجائیان) آسیریان گذاشتند.

بوریس آسیریان تحصیلات اولیه را در تبریز و بعد در تهران در مدرسه داواتیان ادامه داد، اما تحصیلات دوره متوسطه‌‌ را ناتمام گذاشت. علت آن هم بسته شدن مدرسه ارامنه به دستور رضاخان بود.

وقتی که به دبستان می‌رفت، معلم نقاشی‌ از دانش‌آموزان می‌خواهد که یک فنجان بکشند. کشیدن فنجان برای بوریس که عاشق نقاشی بود، کاری است بس آسان، این شد که او به جای کشیدن فنجان، یک اسکناس یک تومانی را نقاشی می‌کند، دور آن را می‌برد، به مدرسه می‌برد و به معلمش می‌دهد. معلم عصابی، به صورت بوریس سیلی می‌زند که «من می‌گویم فنجان بکش و تو آمدی به من پول می‌دهی»!

بوریس که خیلی آدم حساسی بود، گریه‌کنان به خانه می‌آید و پدرش به مدرسه می‌رود و برای آن معلم عصبانی توضیح می‌دهد. این نقاشی تا سال‌ها در دیوار آن مدرسه نصب بود. او از همان زمان کودکی به نقاشی و موسیقی علاقه زیادی پیدا می‌کند، اما پدرش با ویولن و نقاشی مخالف بود. پدر که مقاطعه‌کار آسفالت بود، بر این گمان بود که ارامنه باید مکانیک می‌شدند یا گل‌گیرساز! و کارهایی از این دست برای او غیرقابل هضم بود. بوریس که کار با چوب را خیلی دوست داشت، با تکه‌های چوب یک ویولن درست می‌کند که پدر آن را می‌شکند. بوریس بعدها ویولن را نزد حشمت سنجری تعلیم دید.

آسیریان کارش را با نوشتن بروشور فیلم‌های سینمایی شروع کرد و بعد به کشیدن پلاکاردهای سینمایی روی آورد، کاری که به گفته دخترش در خانواده‌شان موروثی بود.

مدت ده سال نزد آلدو (از پیشگامان گرافیک نوین ایران) آموزش دید و کار عملی انجام داد. پس از این دوره در آتلیه استاد محمد بهرامی، به مدت 35 سال رشته گرافیک را که هنوز در ایران به این نام شناخته نمی‌شد، ادامه داد. وی مدتی با شرکت فاکوبا و بعد با چاپ گوتنبرگ همکاری کرد. پس از انقلاب هم مدتی در آتلیه زنده‌یاد مرتضی ممیز کار کرد.

سال 1949 در نخستین نمایشگاه انجمن هنری ارامنه شرکت کرد و سال 1951 در انجمن وکس، تابلوهایش را به معرض نمایش گذاشت. همچنین سال 1995 در انجمن فرهنگی آرارات در نمایشگاهی که هنرمندان ارمنی ایران حضور داشتند، شرکت کرد. نمایشگاه مجموعه آثار هنرمندان گرافیک و خوشنویس، آخرین نمایشگاهی بود که او در آن شرکت داشت.

آسیریان از جمله پرکارترین گرافیست‌های پیشگام در حرفه و هنر گرافیک ایران بود که به لحاظ تاریخ تولد، بین نسل اول و دوم گرافیک نوین ایران قرار می‌گیرد. تعداد بسیار زیادی از آورت‌ورک‌های کارهایی که وی طراحی کرده، اکنون نزد دخترش نگهداری می‌شود که تعدادی از آنها در این کتاب آورده شده است.

وی پنجاه سال عمر خود را در هنر و خصوصا گرافیک به صورت جدی و با تلاش و کوشش فراوان صرف کرد. آسیریان 28 مرداد 1385 درگذشت.